Spanje wil ongeveer 500 bijzonder kwetsbare alleenstaande minderjarigen vanuit Ceuta met spoed naar het Spaanse vasteland overbrengen. Volgens persbureau EFE gaat het om meisjes die op 30 juli vanuit Marokko de Spaanse exclave bereikten. Zij maakten deel uit van een groep van meer dan 70.000 mensen die over land en zee de grens passeerden. De Spaanse regering maakte het voorlopige plan woensdag bekend. De minderjarigen moeten op het vasteland worden opgevangen door jeugdbeschermingsorganisaties, pleeggezinnen of familieleden.
- Het voorlopige overplaatsingsplan omvat ongeveer 500 kwetsbare alleenstaande minderjarigen.
- Van de geselecteerde meisjes zijn er 97 tussen de 9 en 17 jaar al naar betere opvanglocaties gebracht.
- Na de grensoversteek bleven volgens de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken ongeveer 5.000 mensen in Ceuta achter.
- De minderjarigen worden verdeeld over verschillende Spaanse autonome regio’s.
Massale grensoversteek zette opvang onder grote druk
De aanleiding voor het noodplan ligt bij de massale aankomst vanuit Marokko op 30 juli. Hoewel het merendeel van de migranten later terugkeerde, bevinden zich volgens minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska nog ongeveer 5.000 mensen in Ceuta.
De nationale politie identificeerde na de grensoversteek 2.168 alleenstaande minderjarigen die op straat leefden en droeg hen over aan de lokale autoriteiten. De reguliere, door Madrid toegewezen opvangcapaciteit bedraagt volgens de Spaanse publieke omroep RTVE 29 plaatsen, terwijl opvanglocaties inmiddels ongeveer 1.350 kinderen huisvesten. Het bestuur van Ceuta stelde dat het jeugdbeschermingssysteem daardoor op meer dan 4.600 procent van de bedoelde capaciteit draaide.
De cijfers laten zien dat het niet alleen om een migratievraagstuk gaat: de Spaanse overheid heeft voor alleenstaande minderjarigen ook een afzonderlijke verantwoordelijkheid op het gebied van jeugdbescherming.
UNICEF waarschuwde dat honderden kinderen in Ceuta in onveilige en onhygiënische omstandigheden verkeren. Volgens de Spaanse minister van Volksgezondheid hebben hulpverleners de afgelopen dagen bovendien vijf migranten bijgestaan die slachtoffer waren van verkrachting.
Ceuta is Spaans grondgebied aan de Noord-Afrikaanse kust. Wie de grens met Marokko passeert, komt daarmee niet alleen Spanje maar ook de Europese Unie binnen. De situatie raakt daardoor aan het bredere Europese debat over grensbewaking, asiel en de bescherming van kinderen.
Madrid kiest voor opvang op het vasteland
Het bestuur van Ceuta heeft de overplaatsingen aanvaard als een „buitengewone maatregel”. Migratieminister Elma Saiz zei dat Madrid samen met Ceuta en de autonome regio’s werkt aan de praktische verdeling en opvang van de kinderen.
Ceuta zou voorlopig de wettelijke voogdij over de meisjes behouden. Die constructie maakt het mogelijk hen onder te brengen bij jeugdbeschermingsorganisaties op het vasteland zonder de voogdij direct aan regionale autoriteiten over te dragen. De 97 meisjes die al naar betere voorzieningen zijn verhuisd, worden volgens UNICEF zo snel mogelijk overgebracht.
De maatregel is ook juridisch relevant. Alleenstaande minderjarige migranten mogen volgens de Spaanse wet niet zonder meer worden teruggestuurd. In overbelaste gebieden moeten zij binnen vijftien dagen na afronding van hun dossier over andere regio’s worden verdeeld. Dit betekent dat de beoordeling van hun individuele situatie voorafgaat aan een eventuele terugkeer.
Koninklijk decreet moet verdeling over regio’s regelen
Als volgende stap bereidt de regering een koninklijk decreet voor. Dat moet een bindend en op solidariteit gebaseerd opvangmechanisme voor alle Spaanse regio’s vastleggen. Voor de betrokken regio’s zou dit betekenen dat deelname niet uitsluitend afhankelijk is van vrijwillige afspraken met Ceuta.
Voordat alle overplaatsingen kunnen plaatsvinden, moeten de autoriteiten de alleenstaande kinderen eerst correct identificeren en voor ieder van hen passende opvang vinden.
Het plan stuit intussen op politieke tegenstand. De conservatieve Partido Popular vindt dat iedereen die onregelmatig binnenkwam naar Marokko moet terugkeren, ook minderjarigen. Vox-leider Santiago Abascal verzet zich eveneens tegen de opvang. Minister van Jeugdzaken Sira Rego wees een algemene uitzetting af en benadrukte dat terugkeer vrijwillig en met waarborgen moet gebeuren.
