“De EU zal aanwezig zijn, samen met onze partners”, zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen maandag over het vredesoverleg over Oekraïne in Abu Dhabi. Daarmee bevestigde zij de Europese aanwezigheid bij de door de Verenigde Staten georganiseerde gesprekken tussen Oekraïne en Rusland op 10 en 11 november. Welke rol de Europeanen krijgen, staat echter niet vast: het Kremlin zegt dat Europese functionarissen niet aan de onderhandelingen deelnemen. Tegelijk groeit in Europa de bezorgdheid over Amerikaanse voorstellen voor een nieuwe veiligheidsorde en mogelijke concessies aan Rusland.
- De Europese Commissie en de Europese Raad sturen een gezamenlijk team naar Abu Dhabi.
- Ook Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de NAVO sturen vertegenwoordigers.
- Rechtstreeks overleg tussen de EU en de Russische delegatie is nog niet bevestigd.
- Oekraïne noemt de voorstellen van Jared Kushner voor een nieuwe Europese veiligheidsorde gevaarlijk.
Brussel wil meepraten over Europese veiligheid
“Over een Europees veiligheidskader beslist de Europese Unie zelf”, zei Paula Pinho, hoofdwoordvoerder van de Commissie, maandag. Volgens haar gaat het om een onderwerp dat onder de bevoegdheid van de EU valt en haar veiligheid raakt. Daarom moet de Unie bij zulke gesprekken aanwezig zijn.
Die boodschap volgt op uitspraken van Jared Kushner, adviseur en schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij schreef vorige week op sociale media over uitgangspunten voor een nieuwe Europese veiligheidsarchitectuur na de oorlog. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemde zijn voorstel “gevaarlijk”. Europese functionarissen vinden de discussie voorbarig en verkeerd gericht, omdat Rusland volgens hen aan de onderhandelingstafel nog geen enkele concessie heeft gedaan.
Europese aanwezigheid in Abu Dhabi betekent nog niet dat Europa ook rechtstreeks met Rusland onderhandelt.
De Commissie en de Europese Raad hebben zich bereid verklaard tot zo’n ontmoeting, maar het is onzeker of die plaatsvindt. Kushner zei vorige week dat een multilateraal overleg zou worden georganiseerd “als er vooruitgang wordt geboekt”. Hij maakte niet duidelijk of dat in Abu Dhabi zou gebeuren of later elders.
Europese delegaties reizen af, ondanks uitsluiting door Kremlin
Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zei maandag dat Europese functionarissen niet aan het vredesoverleg deelnemen. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot had zondag juist aangekondigd dat vertegenwoordigers van Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, de NAVO en de Europese Commissie aanwezig zouden zijn.
Het gezamenlijke EU-team staat onder leiding van Bjoern Seibert, kabinetschef van Von der Leyen, en Anna-Maria Boura, de belangrijkste buitenlandadviseur van voorzitter António Costa van de Europese Raad. Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk sturen vertegenwoordigers op het niveau van nationale veiligheidsadviseurs. Namens de NAVO komt stafchef Geoffrey van Leeuwen.
De Amerikaanse delegatie bestaat uit Kushner en speciaal gezant Steve Witkoff. Voor Oekraïne leidt Rustem Oemerov, hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst, de delegatie. Rusland stuurt een team onder leiding van presidentieel adviseur Vladimir Medinski.
Ook binnen Europa klinkt kritiek op de aanpak
De Italiaanse premier Giorgia Meloni klaagde in een brief aan Costa over de wanorde in de diplomatieke overlegvormen en drong aan op een speciale Europese gezant. Costa stemde ermee in de kwestie te bespreken op de informele top in Dublin, direct na het overleg in Abu Dhabi.
De Poolse buitenlandminister Radosław Sikorski steunde Meloni en waarschuwde dat ook Oost-Europese belangen moeten meetellen. “Het laatste wat we willen, is dat West-Europa met Rusland onderhandelt over de hoofden van de Oost-Europeanen heen”, zei hij in Warschau.
Von der Leyen sprak maandag ook met Zelensky. Na afloop steunde zij zijn oproep tot een staakt-het-vuren voor voedsel- en energie-infrastructuur. Daarnaast stelde zij dat de vrije scheepvaart op de Zwarte Zee moet worden hersteld en behouden.































