De minister van Financiën heeft weinig zicht op het beheer van de Nederlandse goudvoorraad, concludeert de Algemene Rekenkamer. De Nederlandsche Bank (DNB) beheert ongeveer 612 ton goud met een waarde van ruim 72 miljard euro, maar met de minister zijn geen afspraken gemaakt over de inzet daarvan tijdens een crisis of oorlog. Ook weet de minister niet hoe de controles op de opslag precies verlopen. Hij kan informatie opvragen bij DNB, maar gebruikt die mogelijkheid nauwelijks. Minister Eelco Heinen ziet zelf geen reden tot zorg over de informatie-uitwisseling.
- De Nederlandse goudvoorraad ligt opgeslagen in New York, Ottawa, Londen en Zeist.
- Er zijn geen afspraken tussen DNB en de minister over een eventuele verkoop tijdens een crisis.
- In de zomer van 2026 verplaatste DNB een groot deel van het goud uit de Verenigde Staten en Canada naar Londen.
De noodvoorraad heeft geen afgesproken crisisrol
Het goud dient volgens DNB als financieel vangnet in tijden van crisis of oorlog, wanneer andere bezittingen, zoals geld en aandelen, hun waarde kunnen verliezen. Sinds 2010 is de waarde van de Nederlandse goudvoorraad verzevenvoudigd.
Volgens de Rekenkamer kan het goud ook zonder verkoop een vertrouwensanker zijn. Een andere mogelijkheid is dat DNB tijdens een noodsituatie goud verkoopt en de opbrengst overdraagt aan de overheid. Of en hoe dat zou moeten gebeuren, is echter niet afgesproken.
DNB benadrukt dat het goud van de centrale bank is en blijft, ook tijdens een financiële crisis of oorlog.
Juist omdat het beheer wordt beschouwd als een van de ‘vitale belangen van de staat’, verwacht de Rekenkamer dat de minister op hoofdlijnen wil weten hoe dat belang is beschermd en welke risico’s bestaan. Het onderzoek gaat over het ministerschap in het algemeen: ook onder Heinens voorgangers was het zicht op het goudbeheer beperkt.
Controles en goudtransporten blijven op afstand
De minister heeft een externe accountant benoemd die de jaarrekening van DNB controleert. Die accountant gaat echter niet mee bij fysieke controles in buitenlandse kluizen. Voor de controle op de aanwezigheid van het goud vertrouwt DNB deels op bevestigingen van buitenlandse centrale banken. De minister is niet op de hoogte van de werkwijze van DNB en de accountant.
Tijdens het onderzoek veranderde bovendien de verdeling van de voorraad. In de zomer van 2026 ging een grote hoeveelheid goud vanuit New York en Ottawa naar Londen. Heinen werd daar kort van tevoren over geïnformeerd. De Rekenkamer stelde de publicatie van haar bevindingen op verzoek van het ministerie van Financiën uit.
De verplaatsing bestond uit transacties én fysiek vervoer. DNB verkocht bijna 59 ton goud in New York en kocht eenzelfde hoeveelheid in Londen. Daarnaast werd ruim 27 ton vanuit de Verenigde Staten en Canada naar Zeist vervoerd, waarna een vergelijkbare hoeveelheid vanuit Nederland naar Londen ging. Zo kon DNB voorkomen dat goudstaven moesten worden omgesmolten die niet aan internationale handelsstandaarden voldeden.
Londen herbergt nu 32,1 procent van de voorraad en is daarmee de grootste buitenlandse opslaglocatie. In Zeist ligt 30,8 procent; New York en Ottawa bewaren elk ongeveer 18,5 procent.
Heinen verdedigt de bestaande informatie-uitwisseling
Heinen zegt ervan overtuigd te zijn dat het beheer door DNB bijdraagt aan de weerbaarheid van de Nederlandse economie, zeker bij geopolitieke spanningen. Over meer informatie-uitwisseling zegt hij: ‘In normale tijden is daar weinig aanleiding toe.’
Volgens de minister hebben Financiën en DNB interne richtlijnen opgesteld voor passief beheer van de goudvoorraad. Hij wijst er ook op dat hij altijd de jaarvergadering van DNB bijwoont en gevraagd en ongevraagd informatie ontvangt.































