De vastgehouden oud-leider van Myanmar Aung San Suu Kyi heeft maandag in de hoofdstad Naypyidaw gesproken met Arnaud de Baecque, de vertegenwoordiger van het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC) in het land. Het was haar eerste openbaar gemaakte ontmoeting met een buitenlandse functionaris sinds het leger haar regering in 2021 afzette. De inmiddels 81-jarige Nobelprijswinnares kon volgens het ICRC privé met De Baecque praten. De militaire regering verspreidde vier foto’s, maar wanneer en waar die beelden precies zijn gemaakt, is niet onafhankelijk vastgesteld.
- Suu Kyi sprak maandag in Naypyidaw met ICRC-vertegenwoordiger Arnaud de Baecque.
- Het ICRC zegt dat zij tijdens het bezoek de gelegenheid kreeg om privé met hem te spreken.
- Haar zoon Kim Aris heeft nog geen onafhankelijke bevestiging gekregen over haar gezondheid.
- De militaire regering publiceerde vier foto’s waarvan datum en locatie niet zijn geverifieerd.
Staatsgreep maakte een einde aan Suu Kyi’s regering
Het leger zette Suu Kyi in februari 2021 af en nam haar gevangen. De staatsgreep leidde tot protesten, die door het leger hardhandig werden neergeslagen, en werd gevolgd door een burgeroorlog die nog altijd voortduurt.
Suu Kyi kreeg na verschillende rechtszaken een gevangenisstraf van 27 jaar. Haar bondgenoten en mensenrechtenorganisaties beschouwen de aanklachten als politiek gemotiveerd en bedoeld om haar en haar partij, de Nationale Liga voor Democratie, uit te schakelen.
De afgezette leider zat ook vóór 2021 langdurig vast. Een eerdere militaire regering hield haar verspreid over drie periodes in totaal vijftien jaar onder huisarrest, van 1989 tot 2010. In 1991 kreeg ze de Nobelprijs voor de Vrede voor haar vreedzame inzet voor democratie en mensenrechten.
Min Aung Hlaing, de legerleider achter de staatsgreep, werd in april president na sterk beperkte verkiezingen. Later die maand werd Suu Kyi volgens de autoriteiten naar huisarrest overgebracht.
Ondanks die overplaatsing bleef onafhankelijk inzicht in haar verblijfplaats, gezondheid en detentieomstandigheden vrijwel ontbreken.
Rode Kruis kon Suu Kyi privé spreken
De ontmoeting van maandag vond volgens het ICRC plaats volgens de gebruikelijke procedures voor bezoeken aan mensen die van hun vrijheid zijn beroofd. Zulke bezoeken zijn humanitair van aard: het Rode Kruis probeert de omstandigheden van gevangenen te beoordelen en kan hun de mogelijkheid geven nieuws met familie uit te wisselen.
Op twee van de vrijgegeven foto’s schudt Suu Kyi De Baecque de hand en zitten zij in een sober ingerichte ruimte. Andere beelden tonen haar terwijl ze een verjaardagstaart aansnijdt. Op de taart staat de tekst „Happy Birthday Aunty Suu”.
De foto’s geven slechts beperkte informatie. Dat Suu Kyi een buitenlandse humanitaire vertegenwoordiger persoonlijk en privé kon spreken, betekent dat er voor het eerst in jaren enige directe toegang was. Het bewijst echter niet dat familieleden, diplomaten of vertegenwoordigers van Zuidoost-Aziatische landen voortaan eveneens bij haar worden toegelaten.
Haar zoon Kim Aris noemde het bezoek „misschien een eerste stap”, maar zei dat het niet de laatste mocht zijn. Hij heeft nog geen onafhankelijk bevestigde informatie over de toestand van zijn moeder en wil onder meer rechtstreeks contact, toegang voor de familie en haar onvoorwaardelijke vrijlating.
Regionale druk om toegang blijft bestaan
De volgende vraag is of Myanmar meer bezoeken zal toestaan. De ASEAN, het regionale samenwerkingsverband van Zuidoost-Aziatische landen, heeft eerder gevraagd of een speciale gezant Suu Kyi mocht ontmoeten. Een verzoek dat de Filipijnen in mei namens het blok deden, werd afgewezen.
Ook Thailand dringt aan op controleerbare informatie. De Thaise minister van Buitenlandse Zaken Sihasak Phuangketkeow zei vorige maand dat regionale collega’s te horen hadden gekregen dat Suu Kyi in goede gezondheid verkeerde, maar dat die mededeling nog bewezen moest worden.
De diplomatieke contacten met Myanmar nemen ondertussen toe. Min Aung Hlaing heeft sinds zijn benoeming tot president India, China en Laos bezocht; voor deze week staat een officieel bezoek aan Thailand gepland. De voortdurende detentie van Suu Kyi blijft daarbij voor sommige landen een struikelblok.
Het bezoek van het Rode Kruis is daarmee een concreet teken van toegang, maar nog geen aanwijzing dat Myanmar zijn bredere isolement rond Suu Kyi beëindigt.
