Tom Fletcher is binnen de Verenigde Naties de ondersecretaris-generaal voor humanitaire zaken, de functionaris die de internationale noodhulp helpt coördineren. Hij waarschuwde vrijdag dat de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo inmiddels volgens de VN elke dertig minuten een leven eist. Sinds de uitbraak op 15 mei werd uitgeroepen, zijn minstens 2.128 mensen overleden bij meer dan 4.500 bevestigde besmettingen. Fletcher noemt dit de snelst groeiende ebola-uitbraak die is geregistreerd en vraagt om sneller, grootschaliger en gezamenlijk internationaal optreden. Veel meer mensen lopen gevaar, zei hij.
- Minstens 2.128 mensen zijn overleden bij meer dan 4.500 bevestigde gevallen.
- Besmettingen zijn gemeld in zes Congolese provincies en in Uganda.
- De uitbraak wordt veroorzaakt door de Bundibugyo-stam, waarvoor geen bekende behandeling of vaccin bestaat.
VN wil behandelcapaciteit en hulpteams snel uitbreiden
Landen hebben volgens Fletcher bijna 300 miljoen Amerikaanse dollar, ongeveer 260 miljoen euro, geschonken aan een fonds voor de bestrijding van de ebola-uitbraak. Na overleg tussen VN-organisaties maakte hij nog eens 30,5 miljoen dollar, ongeveer 26 miljoen euro, vrij uit een noodfonds van de Verenigde Naties.
Dat bedrag komt boven op 24 miljoen dollar, omgerekend ongeveer 21 miljoen euro, die al was toegewezen om Congo en vier andere landen te ondersteunen bij hun aanpak van de uitbraak.
“Ebola is aan de winnende hand in de Democratische Republiek Congo. We mogen het virus niet sneller laten zijn dan onze reactie”, waarschuwde Fletcher.
De VN heeft twintig extra medewerkers naar de frontlinie van de ebolabestrijding gestuurd, maar volgens Fletcher zijn meer mensen nodig. Hij wil het aantal teams voor veilige en waardige begrafenissen verdubbelen en de behandelcapaciteit verdrievoudigen. Ook moeten het contactonderzoek en de inzet van ervaren leidinggevenden worden versterkt.
In de praktijk betekent die oproep dat financiering alleen niet volstaat: de respons moet ook worden omgezet in extra behandelplaatsen, personeel en teams die mogelijke besmettingsketens kunnen opsporen. Fletcher benadrukte daarnaast de behoefte aan water, hygiëne, gezondheidszorg en andere basisvoorzieningen in het getroffen gebied.
Gemelde besmettingen reiken tot buiten Congo
Gevallen zijn vastgesteld in zes provincies van de Democratische Republiek Congo en in Uganda. Ook zijn besmettingen gemeld in de buurt van de grens met Zuid-Sudan.
Die geografische spreiding maakt de bestrijding ingewikkelder. Voor de hulpverlening betekent dit dat contactonderzoek en onderlinge afstemming niet alleen binnen één provincie of land van belang zijn. De VN heeft niet gemeld dat in Zuid-Sudan zelf gevallen zijn vastgesteld.
Het ebolavirus verspreidt zich door contact met lichaamsvloeistoffen en kan hemorragische koorts veroorzaken. Contactonderzoek is bedoeld om mensen te vinden die mogelijk met een besmet persoon in aanraking zijn gekomen. Veilige begrafenissen zijn eveneens een belangrijk onderdeel van de bestrijding, omdat ook na een overlijden contact met lichaamsvloeistoffen een risico vormt.
Bundibugyo-stam kent geen bekende behandeling of vaccin
Het gaat om de zeventiende ebola-uitbraak en om de Bundibugyo-stam. Voor deze variant bestaat volgens de VN geen bekende behandeling of vaccin. Dat beperkt de medische mogelijkheden en vergroot het belang van snelle opsporing, isolatie en het doorbreken van besmettingsketens.
De VN verwacht dat de huidige epidemie kan uitgroeien tot de dodelijkste ebola-uitbraak ooit.
De tot dusver dodelijkste uitbraak liep van 2018 tot 2020 en kostte bijna 2.300 mensen het leven, op ongeveer 3.500 geregistreerde gevallen. De huidige dodentol van minstens 2.128 ligt daar nog onder, maar nadert dat niveau. In de afgelopen vijftig jaar zijn in Afrika in totaal meer dan 15.000 mensen aan ebola overleden.
