Met dankwoorden aan de Amerikaanse bemiddelaars heeft president Volodymyr Zelensky zaterdag de aankomst bekendgemaakt van inwoners van het door Rusland bezette Oleshky. Zij bereikten via Belarus de Noord-Oekraïense regio Tsjernihiv, na een evacuatie onder een lokaal bestand tussen Kyiv en Moskou. Volgens Zelensky krijgen de aangekomen burgers de hulp die zij nodig hebben. De Oekraïense mensenrechtencommissaris Dmytro Lubinets sprak van een geslaagde humanitaire missie en benadrukte de betrokkenheid van de Amerikaanse first lady Melania Trump. Hoeveel inwoners daadwerkelijk zijn overgebracht, hebben Oekraïne en Rusland niet bevestigd.
- De evacués vertrokken vrijdag uit Oleshky en bereikten zaterdag Oekraïens gecontroleerd gebied.
- Hun route liep via de Russische stad Anapa en het Belarussische Gomel.
- Het lokale bestand voor de evacuatie moet tot zondagavond duren.
- Inwoners konden kiezen tussen vertrek naar Rusland en een reis naar Oekraïens gecontroleerd gebied.
Lubinets hoopt op meer van zulke afspraken
Lubinets deelde beelden waarop geëvacueerde inwoners, met Oekraïense vlaggen om hun schouders, uit een bus stappen en hun naasten omhelzen. Volgens hem vergde de operatie „enorm veel werk”. Hij sprak de hoop uit dat de afspraken rond Oleshky ook elders kunnen worden toegepast.
Onder de evacués waren volgens de mensenrechtencommissaris een baby van één jaar en een inwoner van 94. Ook huisdieren gingen mee: honden, katten, een papegaai en een wasbeer.
Bij de grens sprak een verslaggever van Al Jazeera met twee dochters en hun moeder die op hun vader wachtten. Zij vertelden dat ze hem drie jaar niet hadden gezien. De verslaggever was aanwezig toen het gezin werd herenigd.
Het lokale bestand biedt ruimte om burgers weg te brengen, maar is geen algemene wapenstilstand tussen Rusland en Oekraïne.
Dat onderscheid is van belang: een humanitaire afspraak kan beperkt blijven tot een bepaalde plaats en operatie. Uit deze evacuatie volgt dus niet dat de gevechten elders worden stilgelegd.
De reis liep via Rusland en Belarus
Vrijdag bezochten Oekraïense en Russische functionarissen Oleshky gezamenlijk om hulp te leveren en het vertrek te begeleiden. De stad in de zuidelijke regio Cherson is sinds 2022 door Rusland bezet en kampt met ernstige tekorten aan voedsel en medicijnen.
Voor de burgers die naar Oekraïens gecontroleerd gebied wilden, volgde een lange omweg. Bussen brachten hen eerst naar Anapa aan de Zwarte Zee. Vandaar gingen zij per vliegtuig naar Gomel in het zuidoosten van Belarus. Volgens het Oekraïense parlementslid David Arachamia kwamen daar zaterdag vier vliegtuigen met evacués aan. Vervolgens reisden zij over land naar Oekraïne.
De route maakt duidelijk waarom afstemming tussen meerdere partijen nodig was: vertrek uit bezet gebied betekende voor deze groep niet dat zij rechtstreeks naar Oekraïens gecontroleerd gebied konden reizen.
De capaciteit van het konvooi is geen definitief aantal
Zowel Kyiv als Moskou schreef Melania Trump een bemiddelende rol toe. Zij meldde vrijdag dat een konvooi klaarstond om meer dan 750 mensen te evacueren die vrijwillig wilden vertrekken. Het bestond volgens haar uit 25 bussen, 50 medische professionals en ambulances.
Die capaciteit zegt nog niet hoeveel mensen uiteindelijk zijn vertrokken. Voorafgaand aan de operatie verbleven naar schatting nog 2.000 burgers in Oleshky. Volgens de Russische ombudsvrouw Jana Lantratova werden ook inwoners die naar Rusland wilden met bussen weggevoerd. Zij werden eerst naar een tijdelijke opvang in Simferopol op de Krim gebracht.































